Mun stórsigur Sjálfstæðisflokksins styrkja Viðreisn?
Úrslit sveitarstjórnarkosninganna í Reykjavík eru ekki bara sigur fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Þau eru hávært ákall um breytingar. Undir styrkri forystu Hildur Björnsdóttir vann flokkurinn stórsigur, 32,5% fylgi og níu borgarfulltrúa. Það er ekki bara góð niðurstaða. Það er lykilstaða. Og það er Hildur sem heldur á öllum spilunum.
Leikar hefjast
Núna hefst hins vegar hinn raunverulegi leikur. Hverjir veljast til að stjórna borginni með Sjálfstæðisflokknum? Þar eru helst nefndir tveir kostir. Annars vegar tveggja flokka meirihluti með Miðflokknum. Hins vegar þriggja flokka samstarf með Viðreisn og Framsókn. Svo er auðvitað líka sá möguleiki að bæta Framsókn inn með Sjálfstæðisflokki og Miðflokki.
Viðreisn er ekki góður kostur
Sjálfum finnst mér hins vegar afar langsótt að horfa til Viðreisnar sem raunhæfs samstarfsaðila. Ástæðurnar eru bæði pólitískar og praktískar.
Í fyrsta lagi veit hvert mannsbarn í þessu landi að ef Viðreisn kemur að borðinu þá er hinn raunverulegi samstarfsaðili ekki borgarfulltrúahópurinn heldur Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir. Hvað það varðar hefur hún tekið af allan vafa. Það er hún sem ákveður með hverjum er unnið og með hverjum ekki. Spurningin sem hægri sinnaðir kjósendur þurfa að spyrja sig er einföld: Vilja þeir raunverulega afhenda utanríkisráðherra slíkt pólitískt vald inn í stjórn Reykjavíkurborgar?
Í öðru lagi myndi samstarf við Viðreisn óhjákvæmilega verða túlkað sem pólitískt heilbrigðisvottorð frá Sjálfstæðisflokknum. Reykjavík er ekki eins og hvert annað sveitarfélag í íslenskum stjórnmálum. Hún er stærsta pólitíska svið landsins. Það sem gerist þar hefur áhrif langt út fyrir borgarmörkin. Samstarf við Viðreisn myndi styrkja flokkinn á landsvísu á sama tíma og fram undan eru stórar og afdrifaríkar umræður um Evrópusambandið. Það er tæplega skynsamleg staða fyrir Sjálfstæðisflokkinn að efla Viðreisn á þessum tímapunkti.
Í þriðja lagi er málefnalegur samhljómur einfaldlega meiri við Miðflokkinn. Það er engin tilviljun að Sjálfstæðisflokkur og Miðflokkur sækja kjósendur hvor til annars. Að einhverju leyti á það einnig við um Framsókn. Þarna er sameiginlegur pólitískur jarðvegur. Viðreisn hins vegar hefur árum saman bundið sig fast við Samfylkinguna. Í hugum margra kjósenda eru þessir flokkar orðnir systurflokkar í öllu nema nafni.
Í fjórða lagi er Ari Edwald nokkuð þekkt stærð. Hann hefur talað skýrt fyrir ábyrgum rekstri, skynsemisnálgun í samgöngumálum og klassískum hægri áherslum. Það er heldur ekkert leyndarmál að Ari kemur úr jarðvegi Sjálfstæðisflokksins sjálfs. Slíkan málefnalegan skyldleika er einfaldlega ekki að finna hjá Viðreisn sem hefur ítrekað kosið að stilla sér upp með vinstri miðjunni.
Í fimmta lagi þarf Sjálfstæðisflokkurinn að hugsa lengra en til næstu vikna. Ef Miðflokkurinn verður skilinn eftir utan valda mun hann sækja hart að Sjálfstæðisflokknum frá hægri í hverju málinu á fætur öðru. Það er pólitísk sjálfseyðingarhvöt að skapa sér slíkan andstæðing þegar hægt er að byggja breiðari og stöðugri meirihluta á sameiginlegum grunni.
Hægri beygja eða áframhaldandi vinstri áhrif.
Mín skoðun er sú að besti kosturinn fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjavík sé að mynda meirihluta með Miðflokknum. Enn sterkara væri að bjóða Framsóknarflokknum þátttöku í slíkri borgarstjórn, jafnvel þótt þessi þurfi ekki til að tryggja meirihluta. Þannig yrði til traustur borgarlegur meirihluti til hægri frá miðju með breytt umboð til breytinga. Var það ekki það sem kjósendur völdu?
Að lokum snýst þetta ekki bara um tölfræði eða stóla í borgarstjórn. Þetta snýst um pólitíska stefnu. Um það hvort Reykjavík eigi að taka hægri beygju eftir mörg ár vinstri stjórnar, eða hvort Sjálfstæðisflokkurinn ætli að nota sigur sinn til að blása lífi í flokk sem hefur eytt síðustu árum í að hlaupa í takt við sprota Samfylkingunnar.
Það verður fróðlegt að sjá hvaða leið verður farin. En eitt er alveg ljóst: Hildur Björnsdóttir er með trompin á hendi.