Sveitarfélögin hafa nú samþykkt að halda gjaldskrám innan við verðbólgumarkmið. Ég tek undir kröfu Vilhjálms Birgissonar verkalýðsleiðtoga: Ríkisstjórnin á tafarlaus að lýsa því yfir að gjaldskrár og álögur ríkisins sem snerta heimilin hækki ekki um meira en 2,5% árið 2027. Kílómetragjaldið verður að vera þar með. Verslun og þjónusta þurfa líka að leggja sitt af mörkum.

Heimilin eiga heimtingu á að ríkið fylgi sveitarfélögunum. Þau vilja sjá þann vilja í heimilisbókhaldinu.

Fjárlög sem sýna jafnvægi á blaði eru ekki staðfesting á því að jafnvægi hafi náðst í ríkisrekstrinum. Boðað aðhald þarf að birtast í ákvörðunum, ekki bara í kynningarræðu ráðherra. Og skatttekjurnar verða ekki til í stjórnarráðinu. Þær koma frá fólki og fyrirtækjum sem þurfa líka að láta sinn rekstur ganga upp.

Munurinn er svo sá að ef ballettáætlunin mín færi út um þúfur gæti Gulli einfaldlega farið úr spandexgallanum og snúið sér að öðru. Almenningur hefur ekki sama svigrúm þegar ríkisfjármálin ganga ekki eftir. Hann getur ekki afþakkað reikninginn.

Launamaður með 826 þúsund krónur í mánaðarlaun greiðir um 325 þúsund krónur í skatta og opinber gjöld, í hverjum einasta mánuði. Það eru tæpar fjórar milljónir á ári og um 41% af laununum.

Af þessum heildarlaunum heldur viðkomandi eftir 467.844 kr. Það jafnast á við að hann vinni bara fyrir sköttum frá því á nýársdag til 3o. maí, ár hvert. Eða að launamaður sem vinnur frá 08 til 17:00 vinni til kl. 11:41 - bara fyrir sköttunum.

Ríkisstjórnin ætlar að hækka skatt á baðlón um fjóra milljarða með því að færa baðlón úr 11% virðisaukaskatti í 24%. Skatthlutfallið hækkar um 118%. Þetta er ekki hófleg breyting heldur sértæk skattárás á eina af verðmætustu útflutningsvörum þjóðarinnar.

Þessi árás á atvinnulíf landsbyggðarinnar er ekki skattur á fáein baðlón. Þetta er skattur á starfsfólk, birgja, veitingastaði, gististaði og sveitarfélög um allt land. Síðast en ekki síst er þetta atlaga gegn íbúum þessara svæða sem í áratugi hafa leitað að tækifærum.

Tæplega 6% fjölgun á einu ári er gleðiefni, en líka verkefnalisti. Það fylgir því ábyrgð að vaxa. Þjónustan þarf að vaxa með samfélaginu og allir íbúar, nýir sem rótgrónir, þurfa að finna að þeir eigi hér heima. Að þeir séu hluti af samfélagi í sókn.

Markmiðið er ekki að verða stærst. Markmiðið er að vera meðal bestu sveitarfélaga landsins til að búa í, ala upp börn, starfa og reka fyrirtæki.

Fáir innan ríkistjórnarinnar virðist skeyta miklu um meint forystuhlutverk Kristrúnar Frostadóttur. Þetta sér þjóðin. Fyrir Kristrúnu Frostadóttur liggja nú tvö lokapróf. Mun hún eða Þorgerður ráða því hvað verður um aðildarumsókn að Evrópusambandinu? Mun hún eða Inga Sæland ráða því hvort ríkisútgjöld verði aukin enn frekar?

Kristrún Frostadóttir ber titil forsætisráðherra. En Þorgerður Katrín og Inga Sæland virðast ekki bera nokkurra virðingu fyrir því hlutverki.

Þetta eru auðvitað ekki bara tölur í súluriti. Þetta eru 59 börn til viðbótar með skólatöskur, drauma, hæfileika og framtíð. Þau færa líf í skólastofurnar, kraft á leikvellina og bjartsýni inn í samfélagið. Því framtíð hvers samfélags er öðrum þræði fólgin í því að börnum fjölgi – og að þau fái gott umhverfi til að vaxa og dafna.

Það er ekki sigur ríkisstjórnarinnar að kjörsókn hafi verið góð. Það er enn síður sérstök dyggð að segjast ætla að „virða niðurstöðuna“. Það er einfaldlega lýðræðisleg skylda þeirra. Það er aumt að taka ekki strax af skarið með að auðvitað verði hin um greidda aðildarumsókn afturkölluð fyrir fullt og allt. Þá verði þjóðinni ekki sýnt það oflæti í kjölfar atkvæðagreiðslunnar að ætla að innleiða bókun 35 og setja evrópsk lög þar með ofar íslenskum.

Opinber þjónusta vegur 4,9% í vísitölu neysluverðs en ákvarðanir hins opinbera um veigamiklar hækkanir á gjaldskrám skýra um 1,4 prósentustig af 5,3% verðbólgu. Án meðvitaðrar ákvörðunar ríkisins (og að einhverju leiti sveitarfélaga) um að hækka gjaldskrár og skatta væri verðbólgan um 3,9% og innan marka kjarasamninga. Það var sem sagt tekin meðvituð ákvörðun við ríkisstjórnarborðið um að kynda verðbólgubálið.

Þegar ríkið hættir að treysta fólkinu byrjar það óhjákvæmilega að treysta sjálfu sér. Þar hefst miðstýringin. Þar birtast skýrust merki núverandi vinstristjórnar.

Við Sjálfstæðismenn höfum staðið vörð um frelsi einstaklingsins, eignarréttinn og frumkvæði fólks í anda Locke. Um leið höfum við byggt upp öflugt velferðarkerfi sem byggir á samábyrgð og því að enginn sé skilinn eftir. Sú blanda hefur gert Ísland að einu frjálsasta, auðugasta og jafnframt jafnasta samfélagi heims. Það var einmitt þetta jafnvægi sem gerði okkur kleift að byggja upp öflugt atvinnulíf samhliða almannatryggingum, heilbrigðiskerfi og menntakerfi sem við Íslendingar eru stolt af.

Öðrum megin stendur maður sem virðist hafa fengið allt í vöggugjöf. Hinum megin stendur maður sem þurfti að vinna fyrir öllu. Og þegar flautan gellur skiptir engu máli hvor leiðin var farin. Þá stendur eftir ein spurning: Hver er tilbúinn að bera ábyrgðina þegar leikurinn er undir? Þar skiljast oft hinir góðu frá hinum stóru.

Stundum segja íþróttir okkur svo margt um mannlífið. Stundum kenna þær okkur jafnvel eitthvað um stjórnmál.

Fornleifafundur í Þorlákshöfn bendir til þess að þarna hafi verið búseta allt frá landnámi.

Það sem gerir fundinn sérstaklega áhugaverðan er líka tengingin við hið forna heiti staðarins. Í gömlum heimildum og munnmælum kemur fram að Þorlákshöfn hafi áður heitið Elliðahöfn. Það heiti lifði lengi meðal fólks í Ölfusi og Flóa og er meira að segja nefnt í gömlum dómi frá 18. öld. Getur verið að hér sé fundinn hin upphaflega Elliðahöfn?

Það er engin tilviljun að Grunnskólinn í Þorlákshöfn mælist með mestu ánægju á landinu þegar árangurinn er jafn sterkur og raun ber vitni. Nemendur úr Þorlákshöfn voru með hæsta vegna meðaltalið við útskrift úr FSu, Gallup sýnir mestu ánægju landsins með grunnskólaþjónustuna og á bak við þann árangur stendur einstakt starfsfólk, öflugir foreldrar og samfélag sem hefur í áratugi sett börnin í fyrsta sæti í verki en ekki bara í orði. Svona samfélög byggja bjarta framtíð, og við í Ölfusi ætlum að halda áfram að fjárfesta í henni. Til hamingju nemendur, kennarar og allt skólasamfélagið í Þorlákshöfn.

Fyrir þau þýðir þetta að afborganir af húsnæðislánum hækkuðu um fimm- til sexþúsund milljónir á ári. Fimm til sex þúsund milljónir teknar úr vösum fjölskyldna, ungs fólks og þeirra sem eru að reyna að halda heimilisbókhaldinu saman.

Ákvarðanir Seðlabankans eru afleiðing hagstjórnarinnar. Á meðan hið opinbera heldur áfram að þenja út kerfið án þess að stuðla að verðmætasköpun sitja heimilin og fyrirtækin eftir með reikninginn.

Mín skoðun er sú að besti kosturinn fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjavík sé að mynda meirihluta með Miðflokknum. Enn sterkara væri að bjóða Framsóknarflokknum þátttöku í slíkri borgarstjórn, jafnvel þótt þessi þurfi ekki til að tryggja meirihluta. Þannig yrði til  traustur borgarlegur meirihluti til hægri frá miðju með breytt umboð til breytinga. Var það ekki það sem kjósendur völdu?

Ný grein eftir starfsmann þingflokks Samfylkingarinnar og fyrrverandi blaðamann á Heimildinni sýnir því miður nákvæmlega hvar barátta Samfylkingarinnar hér í Ölfusi er stödd. Þegar ráðherrar, þingmenn og landsmálin eru farin að snúast um að ráðast persónulega á einstaklinga í litlu sveitarfélagi þá er eitthvað farið verulega úrskeiðis.

Ég hef engan áhuga á þannig stjórnmálum. Áhrifum mínum mun ég áfram beita til að ræða framtíð Ölfus, uppbyggingu samfélagsins og þau verkefni sem raunverulega skipta íbúa máli. Ekki til að níða fólk.

Ég man fyrst eftir Þorlákshöfn árið 1974. Í augum 5 ára barns voru rofabörð, auðn og sandskaflar á þjóðveginum næstum jafn spennandi og sjóferðin frá Eyjum. Seina skildi ég þrekverkið sem unnið var í uppgræðslu og átakið sem það var að breyta bæjarstæðinu í það fallega umhverfi sem við eigum í dag. Í þessum málum megum við aldrei slaka á.

Ef við viljum samfélag þar sem fólk stendur á eigin fótum, tekur ábyrgð og skapar verðmæti, þá verðum við að leggja áherslu á menntun, bæði formlega og óformlega. Ekki sem markmið í sjálfu sér, heldur sem leið að frelsi. Þegar upp er staðið er það ekki kerfið sem skapar framtíðina, heldur einstaklingurinn. Og menntunin er hans sterkasta verkfæri.

Tenging bóta við launavísitölu er hættuspil. Þekkt er að launavísitalan ofmetur raunverulega launaþróun, meðal annars vegna þátta eins og styttingar vinnuvikunnar sem skilar sér ekki í hærri launum í vasa launþega og kemur einkum opinberum starfsmönnum til góða. Þannig kjarabætur skila þá hærri bótum en hafa ekki áhrif á tekjur launafólks.

Frelsi er ekki slagorð heldur ástand. Sá sem er fastur í kerfi sem hann hefur enga stjórn á, hvort sem það er vegna heilbrigðis, menntunar eða félagslegra úrræða, er ekki frjáls í reynd. Almannaþjónusta á borð við heilbrigði og menntun er því ekki andstæða hægrimennsku, heldur forsenda hennar.

Frjálshyggjan sættir sig hins vegar ekki við lokuð kerfi. Hún spyr hverjum þau þjóna. Kerfi sem eru hönnuð til að vernda vald, stöður eða hagsmuni kerfisins sjálfs eru gallað kerfi, jafnvel þótt þau séu vel meint. Þess vegna styðjum við samkeppni, gagnsæi, valfrelsi og einkarekstur innan sameiginlegs tryggingaramma. Markmiðið er ekki minna velferðarkerfi, heldur meira vald í höndum einstaklingsins.